Doradca zawodowy dla młodzieży – czy warto skorzystać przed wyborem szkoły lub studiów?

Co roku w maju i czerwcu dostaję coraz więcej wiadomości od rodziców z pytaniem, czy pracuję również z młodzieżą.

Z ósmoklasistami.

Z licealistami.

Z młodymi ludźmi, którzy stoją właśnie przed wyborem szkoły średniej, studiów albo pierwszego kierunku zawodowego.

I bardzo mnie to cieszy.

Jeszcze kilkanaście lat temu mało kto zastanawiał się nad tym, czy nastolatek potrzebuje wsparcia przy wyborze swojej przyszłości zawodowej. Często decyzje podejmowano na podstawie opinii znajomych, popularności kierunku lub przekonania, że „po tym są dobre pieniądze”.

Dziś coraz więcej rodziców chce pomóc swoim dzieciom podjąć bardziej świadomą decyzję.

I uważam, że to bardzo dobra zmiana.

Czy młodzież potrzebuje doradcy zawodowego?

Wiele osób uważa, że na planowanie kariery jest jeszcze za wcześnie.

Tymczasem wybór szkoły średniej czy kierunku studiów często wpływa na kolejne decyzje edukacyjne i zawodowe.

Oczywiście nie oznacza to, że nastolatek musi już dziś wiedzieć, co będzie robił przez całe życie.

Wręcz przeciwnie.

Rolą doradztwa zawodowego dla młodzieży nie jest wskazanie jednego zawodu „na zawsze”.

Znacznie ważniejsze jest:

a. poznanie swoich mocnych stron,

b. odkrycie zainteresowań,

c. zrozumienie własnych preferencji,

d. poznanie różnych możliwości edukacyjnych,

e. nauczenie się świadomego podejmowania decyzji.

Dlaczego nie pracuję z młodzieżą?

To pytanie słyszę bardzo często.

Odpowiedź jest prosta.

Specjalizuję się w pracy z osobami po 40., 50., a czasami nawet 60. roku życia.

Pracuję z ludźmi, którzy mają za sobą wieloletnie doświadczenie zawodowe, stoją przed zmianą kariery, mierzą się z wypaleniem zawodowym, utratą pracy lub chcą na nowo zbudować swoją drogę zawodową.

Praca z młodzieżą to zupełnie inna specjalizacja.

Wymaga innych metod pracy, innych narzędzi diagnostycznych i innych testów psychometrycznych.

Testy zawodowe, z których korzystam w pracy z dorosłymi, są przeznaczone przede wszystkim dla osób, które mają już pewne doświadczenia edukacyjne i zawodowe, najczęściej po 22. roku życia.

Dlatego zawsze uczciwie informuję rodziców, że warto szukać specjalistów, którzy zawodowo zajmują się właśnie młodzieżą.

Jak znaleźć dobrego doradcę zawodowego dla nastolatka?

To jedno z najważniejszych pytań, jakie warto sobie zadać.

Nie każdy coach, trener czy doradca kariery pracuje z młodzieżą.

To odrębna specjalizacja wymagająca odpowiedniego przygotowania.

Szukając specjalisty, warto zwrócić uwagę na:

a. doświadczenie w pracy z młodzieżą,

b. wykorzystywane narzędzia diagnostyczne,

c. kwalifikacje psychologiczne lub doradcze,

d. sposób prowadzenia procesu,

e. opinie innych rodziców i uczniów.

Warto również sprawdzić, czy specjalista korzysta z profesjonalnych testów psychometrycznych, a nie wyłącznie z prostych quizów dostępnych w internecie.

Jakie hasła wpisywać w wyszukiwarkę?

Rodzice często nie wiedzą, od czego zacząć poszukiwania.

Pomocne mogą być takie frazy jak:

• doradca zawodowy młodzież,
• doradztwo zawodowe dla licealistów,
• jak wybrać studia test predyspozycji,
• doradca kariery dla nastolatków,
• testy zawodowe dla młodzieży,
• pomoc w wyborze kierunku studiów.

Im bardziej konkretne pytanie, tym większa szansa na znalezienie wartościowych materiałów i specjalistów.

Czy ChatGPT może pomóc w wyborze studiów lub zawodu?

Coraz częściej odpowiadam rodzicom, że tak.

Ale pod jednym warunkiem.

Nie warto zadawać bardzo ogólnego pytania:

„Na jakie studia powinien iść mój syn?”

„Jaki zawód będzie najlepszy dla mojej córki?”

Znacznie lepsze efekty dają pytania bardziej szczegółowe.

Na przykład:

• Jak znaleźć dobrego doradcę zawodowego dla licealisty?
• Jakie testy predyspozycji zawodowych dla młodzieży są najbardziej wiarygodne?
• Na co zwrócić uwagę przy wyborze kierunku studiów?
• Jak sprawdzić kompetencje doradcy zawodowego?
• Jakie kierunki studiów pasują osobie, która interesuje się psychologią, biologią i pracą z ludźmi?

Dobrze zadane pytanie często pozwala uporządkować myślenie i zobaczyć więcej możliwości.

Jak pomóc nastolatkowi wybrać szkołę lub studia?

Największym błędem jest próba podjęcia decyzji za młodego człowieka.

Znacznie lepiej pomóc mu:

a. poznawać własne zainteresowania,

b. rozmawiać o różnych zawodach,

c. analizować swoje mocne strony,

d. poznawać rynek pracy,

e. sprawdzać różne możliwości edukacyjne.

Im wcześniej młody człowiek zacznie świadomie myśleć o swojej przyszłości, tym większa szansa, że będzie podejmował decyzje w zgodzie ze sobą.

Podsumowanie

Dzisiejsza młodzież ma znacznie większe możliwości niż wcześniejsze pokolenia.

Ma dostęp do wiedzy, specjalistów, testów i narzędzi, które mogą pomóc lepiej poznać siebie i swoje predyspozycje.

Warto z tego korzystać.

Bo czasami jedna dobrze przeprowadzona rozmowa lub profesjonalne doradztwo zawodowe pozwala uniknąć wielu lat błądzenia i późniejszego zadawania sobie pytania:

„Czy ja naprawdę jestem w dobrym miejscu zawodowo?”